Đổi mới, nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên góp phần xây dựng đảng trong sạch vững mạnh theo di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Trước lúc từ biệt thế giới ra đi vào cõi vĩnh hằng, Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho toàn Đảng, toàn dân ta bản Di chúc vô cùng quý giá. Bốn năm cuối của cuộc đời, là khoảng thời gian Bác nghiền ngẫm, suy tư, trăn trở để rồi cô đặc vào bản Di chúc hơn 1.000 từ với tất cả tình cảm, trí tuệ và nhân cách của Người. Vì thế, nội dung bản Di chúc là sự kết tinh những tinh hoa tư tưởng, đạo đức và tâm hồn cao đẹp của một vĩ nhân, của một nhà văn hóa kiệt xuất suốt đời phấn đấu hy sinh vì độc lập cho Tổ quốc, tự do, hạnh phúc cho đồng bào và vì sự tiến bộ của nhân loại. Theo thời gian, Di chúc thiêng liêng của Người trở thành nguồn động viên, cổ vũ to lớn, dẫn dắt, soi đường cho Đảng và quân, dân Việt Nam tiến lên giành những thắng lợi vĩ đại trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, nhất là bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, các thế lực thù địch tăng cường chống phá Đảng, Nhà nước ta, xuyên tạc, bôi nhọ lãnh tụ bằng âm mưu “diễn biến hòa bình” trên các lĩnh vực, những lời di huấn của Bác càng có ý nghĩa hơn bao giờ hết.

Là người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên quan tâm công tác xây dựng Đảng trên cả 3 mặt: Chính trị, tư tưởng và tổ chức, để Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh, là đạo đức, là văn minh. Vì thế, không phải ngẫu nhiên, trong bản Di chúc để lại cho toàn dân, toàn Đảng, cho đồng bào, đồng chí, trước hết Bác nói về Đảng, đặc biệt nhấn mạnh Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Nghĩa là, Người nhắc nhở chúng ta phải luôn quan tâm đến 02 nguy cơ bên trong của Đảng cầm quyền, đó là sai lầm về đường lối và suy thoái của cán bộ, đảng viên. Bác căn dặn “Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi cán bộ, đảng viên phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”.

Để đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ lãnh đạo xã hội, Đảng phải luôn vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và gắn bó máu thịt với nhân dân, không ngừng nâng cao bản chất giai cấp công nhân, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng, làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động của mình. Đảng ta phải không ngừng chỉnh đốn Đảng, xem đây vừa là nhiệm vụ chiến lược, vừa là công việc thường xuyên để giữ vững vai trò lãnh đạo và cầm quyền của Đảng. Theo Người, cách mạng là sự nghiệp lâu dài khó khăn và là trách nhiệm của nhiều thế hệ. Vì vậy, việc bàn giao thế hệ không chỉ là trao lại những gì đã có mà điều quan trọng và khó khăn hơn nhiều là chuẩn bị và trang bị cho thế hệ sau những điều cần thiết, định hướng cho các thế hệ sau những công việc phải làm để họ thực hiện thắng lợi nhiệm vụ, mục tiêu của cách mạng. Chính vì vậy, vấn đề quan tâm, giáo dục, đào tạo thế hệ cách mạng chính là thực hiện theo quy luật khách quan nhằm đưa sự nghiệp cách mạng của đất nước không ngừng phát triển. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn yêu cầu cán bộ phải “vừa hồng vừa chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa “hồng”, vừa “chuyên” cũng là biện pháp thiết thực nhất để góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên quan tâm đến công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên. Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, Người viết: “Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế. Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi” [1]. Theo Bác thì giáo dục lý luận chính trị là quá trình tác động vào đối tượng bằng cách trình bày, giải thích một cách khoa học những khái niệm, những quy luật, những quan điểm…nhằm làm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nắm được những kiến thức về chủ nghĩa Mác-Lênin, về đường lối, chính sách của Đảng, nâng cao phẩm chất cách mạng và năng lực hoạt động thực tiễn của họ, hướng dẫn họ vận động những hiểu biết ấy vào cuộc sống. Do đó, “Đảng ta tổ chức trường học lý luận cho cán bộ là để nâng cao trình độ lý luận của Đảng ta đặng giải quyết sự đòi hỏi của nhiệm vụ cách mạng và tình hình thực tế của Đảng ta, để Đảng ta có thể làm tốt hơn công tác của mình, hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ cách mạng vĩ đại của mình” [2]

Thấm nhuần tư tưởng trong Di chúc thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thời gian qua, trên cơ sở quán triệt sâu sắc các quan điểm, đường lối của Đảng về công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, đơn vị thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên của tỉnh đạt nhiều kết quả quan trọng và đã góp phần xây dựng Đảng ta trong sạch, vững mạnh [3]. Qua triển khai thực hiện các chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, việc học tập, quán triệt nghị quyết ở các cấp có nhiều chuyển biến tích cực, phương pháp đổi mới quán triệt theo hướng sát đối tượng, đồng loạt, đồng bộ, trong đó vai trò của người đứng đầu, thủ trưởng cơ quan, đơn vị được phát huy. Công tác giáo dục lý luận chính trị luôn bám sát với yêu cầu, nội dung lãnh đạo của cấp uỷ, hoạt động nề nếp, đổi mới, từng bước đi vào chiều sâu, chuyển tải các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống; góp phần củng cố niềm tin, uốn nắn những nhận thức lệch lạc, chống các luận điệu sai trái, thù địch; tạo cơ sở cho sự thống nhất về tư tưởng chính trị trong toàn Đảng bộ, góp phần quan trọng cho việc giữ vững ổn định chính trị ở cơ sở; cổ vũ và thúc đẩy phát triển các phong trào thi đua yêu nước tại địa phương. Chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trường Chính trị Bến Tre và Trung tâm chính trị các huyện thành phố ngày càng nâng cao, qua triển khai thực hiện Kết luận 01-KL/TW, xuất hiện ngày càng nhiều mô hình, gương điển hình học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, dù công tác giáo dục lý luận chính trị tuy có quan tâm và đạt được những kết quả nhất định nhưng từng lúc, từng nơi, một số nội dung chưa đáp ứng tốt yêu cầu, nhiệm vụ chính trị đặt ra. Việc tổ chức triển khai học tập và tuyên truyền, phổ biến các chỉ thị, nghị quyết của Đảng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân còn nặng về hình thức, nhất là trong nhân dân chưa được quan tâm đúng mức. Phương pháp truyền đạt, giảng dạy một vài đồng chí báo cáo viên, giảng viên chưa sinh động, mang tính một chiều, thiếu sự trao đổi thông tin giữa người dạy và người học, tính hấp dẫn, lôi cuốn người học chưa cao. Một số giảng viên lý luận chính trị thiếu kiến thức thực tiễn nên nội dung giảng dạy chưa thực sự thuyết phục. Một số cán bộ, đảng viên sau đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị chưa vận dụng kiến thức vào thực tiễn công tác hoặc có biểu hiện lười học lý luận chính trị, nhất là học chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và học nghị quyết của Đảng.

Để khắc phục những hạn chế, tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lý chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh theo Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cần tiến hành đồng bộ các giải pháp sau:

Thứ nhất, phối hợp thực hiện tốt công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của cấp ủy về vai trò, vị trí của công tác giáo dục lý luận chính trị cán bộ, đảng viên. . Cần nhận thức sâu sắc lời dạy của chủ tịch Hồ Chí Minh: “Có lý luận soi đường thì quần chúng hành động mới đúng đắn, mới phát triển được tài năng và lực lượng vô cùng tận của mình” [4] . Người đứng đầu các đơn vị cần thường xuyên quán triệt, nhắc nhở cán bộ, đảng viên về việc không ngừng học tập nâng cao trình độ lý luận chính trị, đáp ứng ngày càng tốt hơn công việc, xem đây không chỉ là yêu cầu mà là nhu cầu của từng cán bộ, đảng viên. “Trình độ lý luận chính trị” ở đây không chỉ hiểu là bằng cấp mà đó là việc thường xuyên cập nhật những thông tin chỉ đạo mới, những vấn đề lý luận mới được phát sinh qua tổng kết thực tiễn, cho nên việc học tập nâng cao trình độ lý luận chính trị là việc hàng ngày.

Thường xuyên triển khai, quán triệt và tổ chức thực hiện các văn bản hướng dẫn của Trung ương, Tỉnh ủy về đổi mới công tác giáo dục lý luận chính trị, “phải nâng cao trình độ lý luận và chính trị của đảng viên. Phải tăng cường tính tổ chức và tính kỷ luật của đảng viên” [5] theo lời di huấn của Người.

Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên, giảng viên dạy lý luận chính về chính trị về tư tưởng, tổ chức và đạo đức. Đội ngũ báo cáo viên, giảng viên lý luận chính trị không chỉ cần tinh thông nghiệp vụ mà còn cần phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất, đạo đức, lối sống tốt; vừa phải tuyệt đối trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, vừa phải có đạo đức, tác phong, lối sống, ngôn ngữ giảng dạy, văn hoá ứng xử với đồng nghiệp, với học viên phù hợp, đúng quy định. Trong đó cần nhận thức sâu sắc, thấm nhuần quan điểm của Đảng, coi việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là một nội dung quan trọng của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực, phẩm chất, ngang tầm nhiệm vụ; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu. Thực hiện tốt công tác chọn lựa, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ kế thừa, tránh hụt hẫng cán bộ chuyển tiếp thế hệ.

Thứ ba, nâng cao năng lực chuyên môn, chất lượng giảng dạy đội ngũ giảng viên. Thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn và chính trị cho đội ngũ cán bộ, giảng viên giảng dạy lý luận chính trị, đặc biệt là các nội dung về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, công tác xây dựng Đảng; bồi dưỡng kiến thức đạt chuẩn chức danh nghề nghiệp theo quy định, cập nhật các phương pháp dạy học hiện đại, ứng dụng công nghệ vào giảng dạy để đảm bảo năng lực đảm nhiệm tốt nhiệm vụ giảng dạy lý luận chính trị được cấp trên giao. Bên cạnh các nội dung theo giáo trình, cần bổ sung những vấn đề lý luận mới do Đảng rút ra từ yêu cầu thực tiễn. Hoạt động giáo dục lý luận chính trị phải xuất phát và gắn kết chặt chẽ với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị ở cấp cơ sở.

Trường Chính trị Bến Tre chỉ đạo giảng viên thường xuyên cập nhật các kiến thức mới về công tác xây dựng Đảng, nhất là các Nghị quyết Trung ương (Khoá XIII), dự thảo Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, các chuyên đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào bài giảng. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục chính trị của nhà trường, xứng đáng là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng và rèn luyện trình độ lý luận chính trị của tỉnh nhà, không ngừng nâng cao năng lực công tác và phẩm chất đạo đức cách mạng cho học viên.

Thứ tư, nâng cao tinh thần, ý thức học tập lý luận chính trị trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng phải chống cái thói xem nhẹ học tập lý luận. Vì không học lý luận thì chí khí kém kiên quyết, không trông xa thấy rộng, trong lúc đấu tranh dễ lạc phương hướng, kết quả là “mù chính trị”, thậm chí hủ hóa, xa rời cách mạng” [6]. Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) “Về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ” đã xác định dấu hiệu để nhận diện một trong số các biểu hiện của suy thoái về tư tưởng, chính trị là: Nhận thức sai lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của lý luận và học tập lý luận chính trị; lười học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Phải giúp cho cán bộ đảng viên tránh tư tưởng học lý luận chính trị để phục vụ bổ nhiệm, quy hoạch mà việc học tập này nhằm trang bị cho bản thân nền tảng tư tưởng, vững vàng thực hiện nhiệm vụ trong mọi hoàn cảnh, vận dụng kiến thức phục vụ nhiệm vụ được giao.

Thứ năm, đầu tư cơ sở vật chất và nguồn kinh phí bảo đảm cho hoạt động giáo dục lý luận chính trị. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã khẳng định: “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang là yếu tố quyết định phát triển của các quốc gia; là điều kiện tiên quyết, thời cơ tốt nhất để nước ta phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của Dân tộc”. Tại Hội nghị về chuyển đổi số trong hoạt động của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh: chuyển đổi số đã tham gia vào mọi mặt hoạt động của đất nước từ chính trị, kinh tế đến văn hóa, xã hội. Trong bối cảnh đó, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phải là đơn vị tiên phong đầu tiên trong chuyển đổi số, thực hiện chuyển đổi số trong các hoạt động điều hành, tác nghiệp, đào tạo, nghiên cứu khoa học… của Học viện. Như vậy, việc ứng dụng chuyển đổi số, khoa học công nghệ vào trong giảng dạy, lãnh đạo quản lý ở hệ thống Học viện và các trường chính trị cấp tỉnh là một tất yếu; cần có sự quan tâm đầu tư các trang thiết bị phục vụ cho đổi mới hình thức dạy học phù hợp với bối cảnh, tình hình mới.

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất chú trọng công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên. Đặc biệt khi Đảng ta trở thành Đảng cầm quyền, việc trang bị kiến thức lý luận nền tảng, thế giới quan và phương pháp luận khoa học đối với người đảng viên càng trở nên quan trọng và cần thiết. Những thành tựu đạt được trên lĩnh vực xây dựng Đảng của tỉnh Bến Tre thời gian qua, trong đó có công tác giáo dục lý luận chính trị chính là kết quả của việc nhận thức sâu sắc, vận dụng sáng tạo các quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh. Qua đó, góp phần xây dựng Đảng bộ tỉnh ngày càng trong sạch vững mạnh; kinh tế, văn hoá, xã hội phát triển; quốc phòng, an ninh giữ vững ổn định theo Di chúc thiêng liêng của Người.

 Chú thích

[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.5, tr. 273 – 274.

[2]Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.11, tr.90.

[3]Công văn 169-CV/TU, ngày 28/1/2016 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về đổi mới nâng cao công tác đào tạo, bồi dưỡng tại trường chính trị, trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện và việc giảng dạy chính trị, giáo dục công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân; Công văn 255-CV/TU ngày 11/4/2016 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trường Chính trị và trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện, thành phố; Kế hoạch số 38-KH/BTGTU ngày 11/8/2016 của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy về nâng cao chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị tại Trường Chính trị, Trung tâm bồi dưỡng chính trị các huyện, thành phố và hệ thống giáo dục quốc dân

[4] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội , 2011, t.8, tr. 277.

[15 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội , 2011, t.8, tr.281.

[6] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội , 2011, t.8, tr. 280