Thế hệ trẻ với việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử Thắng lợi Ngày 30/4/1975

Thắng lợi lịch sử Ngày 30/4/1975 đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son chói lọi, đánh dấu thắng lợi của nhân dân Việt Nam trước đế quốc Mỹ xâm lược, đất nước được hoàn toàn thống nhất, đưa đất nước ta bước vào một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Giá trị của độc lập dân tộc, hạnh phúc của nhân dân là những công lao của thế hệ những người đi trước đã dành cả thanh xuân, cả cuộc đời của mình cho sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc. Từ đó đến nay, nhân dân ta bắt tay vào công cuộc kiến thiết và xây dựng đất nước với biết bao đổi thay và biến động. Đất nước ta ngày càng phát triển và khẳng định được uy tín, vị thế trên trường quốc tế, trong đó có vai trò đóng góp to lớn của tuổi trẻ hôm nay.

1. Nhận thức giá trị trường tồn của Thắng lợi lịch sử Ngày 30/4/1975

Khi tiến hành xâm lược Việt Nam, âm mưu của đế quốc Mỹ là phải diệt bằng được phong trào yêu nước và cách mạng của nhân dân ta, thôn tính miền Nam, chia cắt đất nước ta lâu dài, biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của Mỹ ở Đông Dương. Nhưng Mỹ và chế độ tay sai đã thất bại hoàn toàn. Vào lúc 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, cánh cổng dinh Độc Lập sụp đổ, cờ giải phóng tung bay trên nóc dinh Độc Lập. Thất bại này được đánh giá là thất bại nặng nề nhất trong lịch sử nước Mỹ. Để rồi, 10 năm sau khi kết thúc chiến tranh (1985), cựu Tổng thống Richard Nixon đã viết cuốn hồi ký “No More Vietnam” thừa nhận những sai lầm và thất bại trong cuộc chiến. Còn trong cuốn hồi ký “In Retrospect”, xuất bản năm 1995, Robert McNamara, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, “kiến trúc sư” cuộc chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam, đã thừa nhận sai lầm mà người Mỹ đã mắc phải trong cuộc chiến tranh này.

Sự kiện lịch sử Ngày 30/4/1975, là thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ, giải phóng miền Nam và thống nhất đất nước đã để lại những giá trị trường tồn đi cùng năm tháng:

Một là, dân tộc Việt Nam đã kết thúc 21 năm chiến đấu chống đế quốc Mỹ xâm lược, 30 năm chiến tranh cách mạng, 117 năm chống đế quốc xâm lược, quét sạch quân xâm lược, giành lại nền độc lập, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ cho đất nước.

Hai là, đã kết thúc thắng lợi cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trên phạm vi cả nước, mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộc, kỷ nguyên cả nước hòa bình, thống nhất, xây dựng chủ nghĩa xã hội; nâng cao uy tín của Đảng và dân tộc trên trường quốc tế; nâng cao khí phách, niềm tự hào và để lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho sự nghiệp dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Ba là, làm thất bại âm mưu và thủ đoạn của chủ nghĩa đế quốc tiến công vào chủ nghĩa xã hội và cách mạng thế giới; đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược quy mô lớn nhất, dài ngày nhất của chủ nghĩa đế quốc kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, làm phá sản các chiến lược chiến tranh thực dân kiểu mới của đế quốc Mỹ.

Bốn là, thắng lợi đó đã làm suy yếu trận địa của chủ nghĩa đế quốc, phá vỡ phòng tuyến quan trọng của chúng ở khu vực Đông Nam Á, làm sụp đổ chủ nghĩa thực dân mới, cổ vũ phong trào độc lập dân tộc, dân chủ và hòa bình trên thế giới.

Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước là biểu tượng, minh chứng rõ ràng nhất của việc phát huy sức mạnh tổng hợp khối đại đoàn kết, sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại; sự đúng đắn, sáng tạo trong đường lối lãnh đạo của Đảng. Giá trị thắng lợi Ngày 30/4/1975 là kết quả của việc Đảng ta đã vạch ra được đường lối, phương pháp cách mạng đúng đắn, sáng tạo. Đó chính là “chìa khóa” quyết định cho sự thắng lợi của cách mạng, của Đảng trong cuộc chiến chính nghĩa này. Đây còn là thắng lợi của tinh thần yêu nước nồng nàn, đấu tranh chống giặc ngoại xâm kiên cường bất khuất của nhân dân ta như trong Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Cuộc chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ, hy sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn. Đó là một điều chắc chắn” [1].

Chiến thắng lịch sử Ngày 30/4/1975 là thắng lợi toàn diện, triệt để của 30 năm chiến tranh giải phóng và có ý nghĩa lịch sử của dân tộc ta. Thắng lợi của sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước là sự kế tục và phát triển cao độ thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám và của cuộc kháng chiến chống Pháp, là thắng lợi vẻ vang của nhân dân ta trong cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc. Đó là chiến thắng không thể phủ định và để có chiến thắng đó, nhân dân ta đã phải chiến đấu trường kỳ, hy sinh biết bao xương máu. Thắng lợi này, còn thể hiện sự chính nghĩa, cao thượng và nhân văn được nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới ca ngợi, thán phục và hết lòng ủng hộ như tờ báo hàng đầu Nhật Bản Asahi Shimbun, ngày 29/4/2006 có bài “Việt Nam: Vinh quang và thiện ý”. Bài viết chỉ rõ: Người Việt Nam đã dũng cảm đứng lên trong cuộc đấu tranh chính nghĩa, giành lại quyền sống của Nhân dân, nền độc lập của nước nhà, song họ đã giành lấy vinh quang đó bằng tất cả sự nhân đạo, nhân ái của mình.

2. Trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử thắng lợi Ngày 30/4/1975 của thế hệ trẻ hôm nay

Với thắng lợi Ngày 30/4/1975, đất nước ta hoàn toàn thống nhất, non sông thu về một mối, cả nước sống trong hòa bình, độc lập, tự do và đi lên chủ nghĩa xã hội. Thế hệ trẻ Việt Nam vô cùng vinh dự, tự hào đã góp phần xứng đáng cùng với cha anh hoàn thành xuất sắc sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, gìn giữ non sông đất nước, bảo vệ Tổ quốc. Mang trong mình dòng máu Lạc Hồng, phát huy truyền thống “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, thế hệ trẻ Việt Nam trong những ngày đánh Mỹ với “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” để rồi “Thần tốc, táo bạo, quyết thắng” lập nên những kỳ tích anh hùng. Gương chiến đấu dũng cảm, hy sinh, quên thân mình của tuổi trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ mãi mãi tỏa sáng trong lòng các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau.

Lịch sử là một dòng chảy liên tục mà các thế hệ mai sau phải có trách nhiệm gìn giữ, trân trọng, phát huy những giá trị cao quý mà các thế hệ trước trao lại. Từ thắng lợi lịch sử Ngày 30/4/1975, nhìn lại chặng đường mà đất nước đã trải qua, chúng ta có quyền tin tưởng vào thế hệ trẻ hôm nay trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo, chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu, bảo vệ Tổ quốc yên bình, tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội vì hạnh phúc nhân dân.

Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay các giá trị lịch sử vẻ vang của dân tộc nói chung trong đó thắng lợi lịch sử 30/4/1975 luôn bị các thế lực thù địch, các phần tử phản động, chống đối tìm cách xuyên tạc, bôi nhọ hòng kích động tư tưởng chống phá, dấy lên lòng thù hằn dân tộc, khơi gợi lại những vết thương của lịch sử với những luận điệu vu khống, bịa đặt trắng trợn, nhất là họ cào bằng giữa vai trò của kẻ đi xâm lược, đã từng gây vô vàn tội ác cho dân tộc Việt Nam với chính nghĩa là những người đã không tiếc máu xương hy sinh vì hoà bình, độc lập, tự do và thống nhất cho Tổ quốc. Họ khuấy đảo mối thù hận bằng cách gây tâm lý hoài nghi, mập mờ về tính chính nghĩa cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam. Sự can thiệp trắng trợn, vô nhân đạo, hành động tàn sát, giết người hàng loạt…của đế quốc Mỹ và đồng minh tại Việt Nam lại được coi là một “Sự lựa chọn chính trị khác”, hoặc miền Nam Việt Nam có một “Lý tưởng khác” hoặc “Miền Bắc xâm lược miền Nam hay cuộc chiến tranh ở Việt Nam từ 1954 đến 1975 chỉ là nội chiến”; ngày 30/4 là Ngày quốc hận… đó thực sự là những luận điệu lố bịch và trơ trẽn khi là người Việt Nam lại đi cổ xuý cho ngoại bang xâm lược, đàn áp dân tộc, giết người và giày xéo lên từng tấc đất cha ông để lại...Đặc biệt, chúng lợi dụng sự phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, với trọng tâm là các phương tiện truyền thông xã hội - kênh thông tin chủ yếu mà thanh niên sử dụng để truyền bá tư tưởng phản động và xuyên tạc. Theo kết quả khảo sát của Viện nghiên cứu thanh niên năm 2024 cho thấy, thời gian sử dụng Internet và mạng xã hội của thiếu niên chiếm tỷ lệ cao nhất là từ 1 đến dưới 3 giờ/ngày (chiếm 44,3%). Khoảng 1/4 số thiếu niên được khảo sát có thời gian sử dụng mạng xã hội dưới 1 giờ/ngày (25,5%); 6,7% thiếu niên có thời gian sử dụng mạng xã hội từ 5 đến dưới 10 giờ/ngày và đặc biệt là 4,7% thiếu niên sử dụng hơn 10 giờ/ngày. Theo báo cáo “Cuộc sống số của người Việt Nam” (Digital life among Vietnamese) vừa được Q&Me (công ty cung cấp dịch vụ nghiên cứu thị trường Việt Nam) phát hành, người trẻ trong nhóm từ 18 - 29 tuổi có 31% dành 2 - 3 giờ mỗi ngày cho mạng xã hội, 20% sử dụng mạng xã hội trong 3 - 4 giờ mỗi ngày, 19% cho biết họ đang tiêu thụ các nội dung trên mạng xã hội trong hơn 5 giờ mỗi ngày; đối với các nền tảng truyền thông xã hội thì những người trong độ tuổi 20 có thời lượng tham gia đặc biệt cao. Đây có thể được xem là một trong những công cụ chính mà các thế lực thù địch lợi dụng để lôi kéo thanh niên nhằm tiếp tục chống phá Đảng và đất nước ta một cách mạnh mẽ và quyết liệt nhất.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ, bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam phải đối mặt với nguy cơ mai một đáng kể. Một trong những biểu hiện rõ ràng nhất của vấn đề này chính là sự thay đổi trong lối sống và tư duy của giới trẻ. Nhiều thanh niên ngày nay dễ dàng tiếp nhận những giá trị mới, hiện đại từ bên ngoài mà ít quan tâm đến các giá trị truyền thống của dân tộc. Thế giới đang bước vào một thời kỳ phát triển đột phá chưa từng có về công nghệ và khoa học kỹ thuật. Sự phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, điều này đòi hỏi mỗi quốc gia, trong đó có Việt Nam, phải chuẩn bị kỹ lưỡng một thế hệ trẻ đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe về nguồn nhân lực để hội nhập và phát triển bền vững. Trong bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm với tiêu đề "Tương lai cho thế hệ vươn mình" tiếp tục khẳng định, thanh niên là trụ cột để đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới, đồng thời là đội ngũ tiên phong tham gia các lĩnh vực mới. Vì vậy, thanh niên cần tiếp tục rèn luyện đạo đức, bồi dưỡng lý tưởng và khát vọng cống hiến; tham gia tích cực vào các lĩnh vực chuyển đổi số, kinh tế xanh; tiếp thu tinh hoa thế giới, lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của Việt Nam ra quốc tế.

Để xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước và kế tục sự nghiệp cách mạng của các thế hệ đi trước, thanh niên Việt Nam tiếp tục nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng, bản lĩnh, khả năng đấu tranh, phản biện nhất là trên các phương tiện truyền thông đại chúng, ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác tuyên truyền, xây dựng, điều hành trang mạng xã hội, trang web để tuyên truyền, giới thiệu về các chủ trương đường lối, chính sách của Đảng cho đoàn viên, thanh niên; đấu tranh phòng, chống "diễn biến hoà bình", phản bác các luận điệu, thông tin sai trái; tăng sức đề kháng cho thanh niên trước sự chống phá của các thế lực thù địch. Bên cạnh, thanh niên cần chủ động học tập, rèn luyện và không ngừng phấn đấu để khẳng định bản thân, tự tin bước ra thế giới, mang theo hành trang là tri thức sâu rộng, thể chất khỏe mạnh và tâm hồn giàu bản sắc văn hóa Việt Nam, đồng thời phải rèn luyện bản thân trở thành những công dân toàn cầu mang hồn Việt, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trước yêu cầu đổi mới của đất nước hiện nay, tại diễn đàn “Tiếng nói tuổi trẻ - Hành động của Đoàn” với chủ đề “Sứ mệnh thanh niên trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” do Ban Bí thư Trung ương Đoàn tổ chức, đồng chí Bùi Quang Huy, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phát biểu: Khi chúng ta nói về "Sứ mệnh thanh niên", chúng ta không chỉ nhắc đến trách nhiệm của mỗi người trong những công việc cụ thể của mình, mà còn là trách nhiệm chung của thế hệ trẻ trong xây dựng và phát triển đất nước. Thời đại công nghệ số đang mở ra những cơ hội vô cùng lớn cho sự đổi mới sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ. Chúng ta cần phải nắm bắt cơ hội này, không chỉ để khẳng định bản thân mà còn để đóng góp cho sự phát triển chung của dân tộc. Đây là điều kiện thuận lợi để thế hệ trẻ thể hiện trí tuệ, tài năng, sức trẻ, nhiệt huyết, khả năng cống hiến hết mình vì Tổ quốc. Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước có hội nhập và sánh vai với các cường quốc năm châu hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không, phần lớn nhờ vào việc đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện của thế hệ trẻ. Vì vậy, thế hệ trẻ cần nhận thức sâu sắc hơn nữa vị trí, vai trò và sứ mệnh của mình, nâng cao ý thức trách nhiệm, không ngừng nỗ lực, phấn đấu học tập, tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao trình độ chuyên môn, đạo đức cách mạng để thực hiện được sứ mệnh lịch sử, đi đầu trong cuộc đấu tranh chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu, đáp ứng yêu cầu cách mạng, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Thời gian qua, thanh niên Việt Nam đã có nhiều hành động, việc làm thiết thực, thể hiện rõ tâm thế, trách nhiệm, bản lĩnh tiên phong, sẵn sàng đảm nhận sứ mệnh lịch sử của thanh niên trong giai đoạn cách mạng mới. Báo cáo tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi năm 2024, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn đánh giá: Trên toàn quốc, hơn 20 triệu lượt đoàn viên, thanh niên đã tham gia các chương trình tình nguyện, thực hiện được 77.730 công trình, phần việc thanh niên; mô hình “Câu lạc bộ lý luận trẻ” đã tổ chức hơn 2.000 buổi sinh hoạt góp phần vào việc nắm bắt, định hướng dư luận xã hội thông qua các nền tảng số; vận động hơn 400 tỷ đồng để thực hiện các công trình, phần việc thanh niên, đóng góp tích cực, hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an sinh xã hội; triển khai, hiện thực hóa được 58.827 ý tưởng, sáng kiến của đoàn viên, thanh thiếu nhi với tổng giá trị hỗ trợ là gần 111 tỷ đồng; hỗ trợ cho 95.782 đoàn viên thanh niên khởi nghiệp sáng tạo; cho thanh niên vay vốn khởi nghiệp, lập nghiệp, làm kinh tế với tổng trị giá 3.984 tỷ đồng [2] . Tất cả những việc làm đó của thanh niên Việt Nam đã minh chứng sống động nhất cho tình yêu đất nước, yêu độc lập tự do, là sự tri ân ý nghĩa nhất đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc. “Tuổi trẻ Việt Nam tự hào tiến bước dưới cờ Đảng” với niềm tự hào và khát khao cống hiến cho quê hương, tinh thần xung kích tình nguyện đã trở thành phong trào mang tính hiệu triệu và có sức lan tỏa mạnh mẽ trong thanh niên cả nước và thanh niên kiều bào khắp nơi trên thế giới.

Có thể nói, dấu ấn thắng lợi lịch sử Ngày 30/4/1975, đã trở thành bài học lịch sử quý giá mà thế hệ trẻ hôm nay được học qua sách vở, qua những câu chuyện từ những nhân chứng lịch sử. Đó là những bài học đầy cảm động, truyền lửa cho thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân quý, giữ gìn và tiếp tục viết tiếp trang sử vàng của dân tộc. Giá trị của độc lập, tự do, máu xương của bao thế hệ anh hùng cần được người trẻ hôm nay kế thừa như một sinh mệnh, với tinh thần tự trọng và tự tin trước lịch sử và thời đại. Tự trọng là ý thức, trách nhiệm thôi thúc từ bên trong. Tự tin khẳng định chính mình. Tâm thế đó giúp người trẻ sẵn sàng dấn thân, không ngại khó khăn, tiến công vào công cuộc Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

 Chú thích

[1] Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 15, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr. 621.

[2] Báo cáo số 384-BC/TWĐTN-VP ngày 17/01/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về Tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi năm 2024.