Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động nông dân vào thực hiện phong trào thi đua Đồng Khởi mới

Nông dân là lực lượng rất to trong xã hội, nhận thức vai trò to lớn của giai cấp nông dân, Hồ Chí Minh đã chủ trương vận động, tập hợp nông dân vào một tổ chức, dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân, tạo nên khối liên minh công-nông trí vững chắc, góp phần vào thắng lợi trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm, giành và giữ vững nền độc lập dân tộc. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động nông dân vào thực hiện phong trào thi đua Đồng Khởi mới nhằm phát huy sức mạnh của giai cấp nông dân thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Tỉnh ủy, xây dựng Bến Tre ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người cha kính yêu của dân tộc, sinh thời, Người luôn dành tình cảm đặc biệt và sự quan tâm của mình đến giai cấp nông dân. Chứng kiến tình cảnh bần cùng của người nông dân dưới sự cay trị hà khắc của chế độ thực dân phải chịu “hai tầng bóc lột” [1], người nông dân vốn “nghèo khổ đã sẵn”, lại bị sưu cao, thuế nặng, làm cho nông dân nhiều khi “phải bán vợ đợ con”. Mặt khác, nếu họ “gặp hạn hán bão lụt, là chết đói đầy đường” [2]. Trước cuộc sống khổ cực của người nông dân, Người chỉ rõ: “Nếu dân cày An Nam muốn thoát khỏi vòng cay đắng, thì phải tổ chức nhau kiếm đường giải phóng”.

Người đã nhận thấy giai cấp nông dân “sẵn có lực lượng to lớn” chiếm hơn 9 phần 10 dân số và họ “sẵn có lòng nồng nàn yêu nước, sẵn có chí khí kiên quyết đấu tranh và hy sinh” [3]. Tuy nhiên người nông dân lại hạn chế về nhận thức, trình độ, Báo cáo về Bắc kỳ, Trung kỳ, Nam kỳ cuối năm 1924, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Nông dân - dốt đặc, vô tổ chức và cam phận. Chủ yếu là làm ruộng”. Mặc dù cuộc sống phải “làm thuê ăn lương”, “tài sản duy nhất của họ là một con nghé”, nhưng họ cam chịu “thích sống trong “cái nhà” với một bát cơm, ít muối và ít cá khô hơn là ra tỉnh vì họ sợ làm lao dịch”. Người nông dân thời thuộc Pháp lại “không được quyền tự do đi lại”, “không được quyền hội họp” [4]. Do đó, để phát huy lực lượng to lớn của giai cấp nông dân trở thành “một đồng minh chắc chắn của giai cấp công nhân”, Người chủ trương tập hợp những người nông dân trong phạm vi tại các phường và cùng ngành nghề để thành lập nên tổ chức đấu tranh cho quyền lợi của người nông dân. Sau đó tiến đến thành lập Nông hội. Đây là tiền đề cho sự ra đời tổ chức nông hội cấp cơ sở, để đến ngày 14/10/1930 Nông hội đỏ được thành lập (Tiền thân của Hội Nông dân Việt Nam ngày nay). Tổ chức này phải đặt dưới sự lãnh đạo của giai cấp nông dân thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là cơ sở hình thành khối liên minh công-nông vững chắc, sẵn sàng tranh đấu cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Chính vậy, ngay từ khi Đảng mới ra đời, lực lượng cách mạng được Đảng xác định đó là: “đại đa số dân cày nghèo”, trong đó, công nhân và nông dân là lực lượng chính, ngoài ra còn liên kết các giai cấp, tầng lớp tiến bộ, yêu nước khác để thực hiện “Tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng, để đi tới xã hội cộng sản”.

Khi nông dân đã tập hợp vào một tổ chức “thật chặt chẽ”, Người đặt ra yêu cầu phải tăng cường công tác giáo dục - “huấn luyện” để người nông dân thật giác ngộ, “làm cho nông dân hiểu rõ quyền lợi của dân tộc và của giới mình; làm cho nông dân vào Hội Nông dân cứu quốc cho đông để phấn đấu cho mục tiêu đích của mình” [5], khi đó thì “kháng chiến mới mau thắng lợi, kiến quốc mới chóng thành công, nông dân mới được giải phóng” [6]. Bên cạnh đó, để nông dân hăng hái tham gia lực lượng cách mạng, Đảng cần phải chăm lo đời sống nông dân, phải làm cho họ “có ruộng cày, có cơm ăn, áo mặc, nhà ở” [7] , luôn “đấu tranh cho lợi ích của nông dân, của Tổ quốc” [8], từ đó tạo niềm tin, thu hút đông đảo nông dân tham gia vào lực lượng cách mạng, sẵn sàng đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Người cũng chỉ rõ, trong quá trình vận động, đoàn kết nông dân, người cán bộ làm công tác vận động phải gương mẫu trước nông dân, phải gần dân, sát dân, “tránh bệnh chủ quan, bệnh hình thức, bệnh giấy tờ” gây phiền hà cho dân. Theo Người: “Cán bộ tỉnh phải đến tận các huyện, xã. Cán bộ huyện phải đến tận các xã, thôn. Cán bộ phải óc nghĩ, mắt trông, chân đi, tai nghe, miệng nói, tay làm để thiết thực điều tra, giúp đỡ, kiểm soát, rút kinh nghiệm, trao đổi kinh nghiệm giúp nông dân và học hỏi dân” [9]. Mọi việc đều bàn bạc, giải thích cho dân rõ, luôn trao đổi ý kiến và kinh nghiệm của dân, phát huy quyền làm chủ của người nông dân. Từ đó, nông dân sẽ hiểu, tin theo Đảng, sẵn sàng “đóng góp nhiều nhất” [10] vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Trong xây dựng chế độ mới, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận rõ mối quan hệ giữa nông dân và nền nông nghiệp, một nước lấy “canh nông làm gốc”, nông dân là người trực tiếp sản xuất ra lương thực để nuôi sống xã hội. Cho nên, trong công cuộc xây dựng nước nhà, Người chỉ rõ phải: “trông mong vào nông dân”, “trông cậy vào nông nghiệp”. Người nhấn mạnh “nông dân ta giàu thì nước ta giàu, nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh” [11]. Nông dân muốn giàu, nông nghiệp muốn thịnh, thì cần phải có hợp tác xã, nông dân tham gia sản xuất trong các hợp tác xã là cách tranh đấu kinh tế có hiệu quả nhất để giúp vào việc xây dựng nước nhà. Người nhấn mạnh: “Các hợp tác xã nông nghiệp là đội quân hậu cần của quân đội chiến đấu ngoài mặt trận”, trong đó các xã viên hợp tác xã là chiến sĩ sản xuất. “Các xã viên hợp tác xã phải sản xuất tốt để bộ đội và nhân dân ta ăn no đánh thắng” [12]. Chính vì vậy, Người đã kêu gọi: “Hỡi đồng bào điền chủ nông gia,... hãy mau mau chung vốn góp sức, lập nên Hợp tác xã nông nghiệp” [13] tạo ra lương thực và đóng góp vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ đất nước. Thực tiễn thông qua kết quả của các phong trào thi đua vừa sản xuất, vừa chiến đấu của nông dân như: Tay cày, tay súng phấn đấu đạt 5 thóc, 5 lợn/1ha; “Mỗi người làm việc bằng hai” đảm bảo chi viện cho miền Nam “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”... đã minh chứng cho sức mạnh to lớn của lực lượng nông dân, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động nông dân, trong suốt quá trình lãnh đạo sự nghiệp cách mạng, Đảng ta luôn đề cao vai trò, sức mạnh to lớn của nông dân và phát huy quyền làm chủ của nông dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 16/6/2022 Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương 5, khoá XIII Về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định ba thành tố về nông nghiệp, nông dân, nông thôn có quan hệ mật thiết, gắn bó, không thể tách rời, gắn kết chặt chẽ giữa phát triển nông thôn bền vững với quá trình đô thị hóa theo hướng “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”. Trong đó, nông dân là “chủ thể, là trung tâm của quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn và xây dựng nông thôn mới”. Nông dân đã đóng góp rất lớn vào sự phát triển của nền “nông nghiệp sạch”, “nông nghiệp công nghệ cao” của đất nước ta và đã chiếm lĩnh, cạnh tranh với nhiều quốc gia trên các thị trường thế giới. Hiện nay, hơn 80% lương thực, thực phẩm tiêu dùng trong xã hội được cung cấp từ những người nông dân. Nhờ sự góp sức nông dân Việt Nam mà Việt Nam đã vươn lên là một trong 50 nước xuất khẩu nông sản, hải sản lớn, kim ngạch xuất khẩu cao ở nhiều nước và vùng lãnh thổ trên thế giới [14].

Trong quá trình thực hiện phong trào thi đua Đồng Khởi mới theo tinh thần Chỉ thị số 01-CT/TU ngày 17/10/2020 về phát động phong trào thi đua “Đồng Khởi mới” giai đoạn 2020 - 2025 tầm nhìn đến năm 2030, Hội Nông dân tỉnh Bến Tre, xác định 05 chỉ tiêu và 13 nhiệm vụ trọng tâm cụ thể hóa “Hai chân - Ba mũi”. Theo đó, hai chân gồm: “Thi đua nâng cao chất lượng hoạt động Hội”; “Thi đua thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị”. Ba mũi: “Đẩy mạnh công tác tuyên truyền và đổi mới nội dung, phương thức tập hợp hội viên nông dân”, “Thi đua phát triển kinh tế - xã hội thông qua phong trào “Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” và “Đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước”. Hội Nông dân tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động lan tỏa trên toàn tỉnh như trồng cây cây xanh; phòng, chống, ứng phó hạn, mặn vào mùa khô; thành lập Câu lạc bộ “Năm nhà”; vận động hội viên, nông dân tham gia sàn giao dịch thương mại điện tử. Nhờ đó, cuối năm 2024, phong trào thi đua Đồng Khởi mới đã hoàn thành và vượt mức các mục tiêu, chỉ tiêu trọng tâm: đạt 68,47% /139.737 hộ hội viên nông dân đăng ký danh hiệu “Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi” các cấp; vận động 1.876,2/2.000 ha dừa hữu cơ; 153/100 ha bưởi da xanh đạt tiêu chuẩn VietGap; 80,5/50 ha sầu riêng đạt tiêu chuẩn VietGap; đã giới thiệu 23 tập thể, 65 cá nhân điển hình để tổ chức học tập trong hệ thống Hội [15]. Các cấp hội đã hỗ trợ 34.817/5.000 hộ nông dân có tài khoản thương mại điện tử, đạt 496,3%; vận động nông dân sản xuất kinh doanh giỏi thành lập 05 doanh nghiệp do nông dân làm chủ; vận động 1.293/1.500 hội viên nông dân mua bảo hiểm xã hội tự nguyện, đạt 96% ; trồng 30.000/5.000 cây cho công trình “Hàng cây nông dân”; xây dựng 51/50 căn nhà “Nghĩa tình nông dân” và 110/05 cầu nông thôn với tổng giá trị xây dựng 8,4 tỷ đồng, đạt 262% [16].

Nhằm phát huy vai trò đóng góp tích cực của hội viên, nông dân vào phong trào thi đua Đồng Khởi mới, thời gian tới cần:

Trước tiên, đối với người nông dân cần tích cực xây dựng người nông dân văn minh, phát triển toàn diện tích cực xây dựng người nông dân văn minh, phát triển toàn diện. Muốn vậy nông dân cần:

Nhận thức rõ về vai trò, vị thế, sức lực của mình trong thực hiện phong trào thi đua Đồng Khởi mới. Người nông dân cần chủ động nâng cao kiến thức về kinh tế, khoa học, kỹ thuật, tích cực chuyển giao khoa học kỹ thuật, công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy kinh tế nông nghiệp phát triển, nâng cao đời sống. Bản thân mỗi người nông dân cần phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới, đẩy mạnh phong trào “Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” gắn với phong trào “Nông dân tham gia xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh”, “Dân vận khéo”, “Dân vận khéo trong xây dựng nông thôn mới”. Bên cạnh đó, bản thân người nông dân cần tích cực vận động gia đình, người thân tham gia thực hiện phong trào thi đua Đồng Khởi mới, tích cực hiến đất, đóng góp tiền của, ngày công, công cụ lao động, cải tạo không gian sống, vệ sinh đường làng, ngõ xóm, tạo cảnh quan tạo môi trường sống xanh - sạch - đẹp.

Ngoài ra, người nông dân cần phát huy vai trò chủ thể, tích cực tham gia góp ý xây dựng, sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật, nhất là Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Hợp tác xã (sửa đổi); tham gia góp ý các chương trình, dự án phát triển kinh tế, xã hội ở nông thôn về những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi, nghĩa vụ của nông dân.

Đối với cấp Hội các cấp cần:

Một là, tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức trách nhiệm của hội viên, nông dân trong thực hiện phong trào thi đua Đồng Khởi mới. Nâng cao chất lượng các bản tin tuyên truyền trên website, facebook và nhóm zalo của Hội và phối hợp Đài Phát thanh - Truyền hình Bến Tre thực hiện các chuyên mục về thi đua “Đồng Khởi mới”. Giáo dục người nông dân nâng cao lòng tự hào dân tộc, khát vọng, ý chí tự vươn lên làm giàu cho bản thân, gia đình, biết tận dụng những cái vốn có để lao động, sản xuất, nâng cao đời sống, góp phần vào thực hiện tốt phong trào thi đua Đồng Khởi mới.

Hai là, đổi mới nội dung, phương thức vận động, tập hợp hội viên, nông dân theo hướng đa dạng, thiết thực gắn với nội dung thực hiện phong trào thi đua Đồng Khởi mới. Phát huy vai trò chủ động, linh hoạt của các cấp Hội trong chỉ đạo, tổ chức hoạt động Hội phù hợp với thực tiễn phong trào nông dân ở từng địa phương; triển khai có hiệu quả hoạt động chuyển đổi số; đổi mới, sáng tạo, đa dạng các loại hình tập hợp, vận động nông dân; phát triển các mô hình kinh tế tập thể, tổ hợp tác, hợp tác xã. Mở rộng các thành phần tham gia tổ chức Hội trên cơ sở: Tổ chức các hội thi (“Kiến thức nhà nông”, “Nhà nông đua tài”, “Chi hội trưởng giỏi”, “Chủ nhiệm câu lạc bộ nông dân giỏi”).

Ba là, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, trình độ, kỹ năng, tư duy hợp tác, liên kết trong sản xuất, kinh doanh cho nông dân. Các cấp hội cần phối hợp với các sở, ngành tăng cường hỗ trợ, tổ chức đào tạo nghề, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho nông dân về nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn, nông nghiệp thông minh, chuyển giao kỹ thuật trong lĩnh vực nông nghiệp. Đẩy mạnh công tác tập huấn, phổ biến kiến thức về phát triển các hình thức kinh tế tập thể trong nông nghiệp, sản xuất theo chuỗi giá trị, liên kết tiêu thụ nông sản để nâng cao chất lượng sản phẩm.

Bốn là, đẩy mạnh các biện pháp hỗ trợ nông dân như: vốn, vật tư, kỹ thuật ... Hướng dẫn nông dân tiếp cận khoa học công nghệ, làm chủ máy móc, thiết bị công nghệ, liên kết trong sản xuất, bảo quản, chế biến sản phẩm... Nâng cao chất lượng quản lý nguồn vốn Quỹ hỗ trợ nông dân. Tiếp tục vận động các nguồn ủng hộ, tài trợ, viện trợ không hoàn lại cho hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân.

Năm là, hướng dẫn, hỗ trợ hội viên, nông dân tham gia phát triển các hình thức kinh tế tập thể trong nông nghiệp. Trước tiên, vận động hội viên, nông dân tham gia các tổ hợp tác, hợp tác xã nông nghiệp; xây dựng các mô hình chi, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số. Kiến nghị các cấp có thẩm sớm bổ sung cơ chế, chính sách để tạo môi trường, điều kiện thực hiện liên kết “sáu nhà” giúp cho nông nghiệp thịnh vượng, nông dân giàu có, nông thôn văn minh, hiện đại.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động nông dân là cơ sở huy động sức mạnh to lớn của nông dân vào thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đặc biệt đẩy mạnh thực hiện phong trào thi đua Đồng Khởi mới. Thông qua những kết quả đạt được đã khẳng định vị trí, vai trò, đóng góp của giai cấp nông dân trong thực hiện phong trào thi đua Đồng Khởi mới, góp phần hoàn thành các mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XI, xây dựng Bến Tre ngày càng giàu đẹp, văn minh.

 Chú thích

[1] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.1, tr. 225.

[2] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.8, tr. 253.

[3] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.6, tr. 248.

[4] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t. 1, tr.231.

[5] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.6, tr.249.

[6] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.6, tr.57.

[7] Hồ Chí Minh (2002), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.7, tr.23.

[8] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.6, tr. 248.

[9] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.6, tr. 249

[10] Hồ Chí Minh (2002), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.7, tr.213.

[11] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t. 4, tr.246.

[12] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t. 15, tr.258.

[13] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t. 4, tr.246.

[14]  Đề cương tuyên truyền Ddại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2018-2023, tr.3.

[15] Huỳnh Lê, 31/10/2024, Hội Nông dân tỉnh tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cao điểm thi đua “Đồng Khởi mới” Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bến Tre.

[16] Ban Chấp hành Hội Nông dân tỉnh Bến Tre, Báo cáo số 187-BC/HNDT ngà 30 tháng 12 năm 2024, Tổng kết công tác Hội, phong trào nông dân năm 2024 và nhiệm vụ, giải pháp năm 2025, Bến Tre, tr. 8-19.