NHẬN DIỆN CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THỰC HIỆN TIÊU CHÍ PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI NÂNG CAO TRÊN ĐỊA BÀN XÃ CÀNG LONG

ThS. Lê Thị Bích Ngọc - Giảng viên khoa Lý luận cơ sở    

 Trong bối cảnh phát triển nông thôn hiện nay, việc xây dựng nông thôn mới (NTM) đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chính phủ Việt Nam. Nông thôn mới không chỉ đơn thuần là cải thiện cơ sở hạ tầng, mà còn bao gồm việc nâng cao đời sống kinh tế, văn hóa, và xã hội của người dân. Xã Càng Long, với tiềm năng và lợi thế riêng, đang khẩn trương triển khai các tiêu chí để phát triển hợp tác xã (HTX) nhằm đạt được mục tiêu NTM nâng cao.

HTX được coi là một mô hình quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, để thực hiện các tiêu chí phát triển HTX hiệu quả, cần phải nhận diện và phân tích một cách sâu sắc các yếu tố tác động đến quá trình này. Những yếu tố này có thể bao gồm chính sách hỗ trợ từ chính quyền, năng lực quản lý của HTX, nguồn lực tài chính và nhân lực, cơ sở hạ tầng, cũng như thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Việc hiểu rõ các yếu tố tác động sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách, cộng đồng và các tổ chức liên quan có những chiến lược phù hợp, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của HTX và đóng góp vào sự nghiệp xây dựng nông thôn mới nâng cao ở xã Càng Long.

1. Một số vấn đề chung về các yếu tố tác động đến thực hiện tiêu chí phát triển hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới nâng cao

* Các khái niệm:

Xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao là quá trình “xây dựng nông thôn hiện đại, phồn vinh, hạnh phúc, dân chủ, văn minh; có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ; môi trường xanh, sạch, đẹp; đời sống văn hoá lành mạnh, phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc; an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm. Xây dựng nông thôn mới đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả và bền vững. Quản lý, sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên đất, tài nguyên nước, bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển bền vững các hệ sinh thái. Chủ động phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm cho sản xuất nông nghiệp và an toàn cho nhân dân.”[1]. Như vậy, xây dựng NTM nâng cao là một quá trình phát triển toàn diện, không chỉ dừng lại ở việc đạt các tiêu chí cơ bản trong chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, mà phải đạt được chất lượng cao hơn, phát triển bền vững trong các lĩnh vực kinh tế, hạ tầng, văn hóa và môi trường. Mục tiêu là làm cho nông thôn ngày càng phát triển bền vững, hiện đại, văn minh đồng thời phải tạo ra sự thay đổi thật sự hướng đến nâng cao chất lượng sống của người dân, phát huy tối đa tiềm năng và lợi thế của từng vùng nông thôn.

Theo khoản 1, Điều 3 Luật Hợp tác xã năm 2023: “Hợp tác xã là tổ chức có tư cách pháp nhân do ít nhất 05 thành viên chính thức tự nguyện thành lập, hợp tác tương trợ trong sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung về kinh tế, văn hóa, xã hội của thành viên, góp phần xây dựng cộng đồng xã hội phát triển bền vững; thực hiện quản trị tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ.” [2].  Từ khái niệm trên có thể hiểu HTX là một mô hình kinh tế tập thể, được hình thành trên cơ sở liên kết tự nguyện của các thành viên nhằm tổ chức sản xuất, kinh doanh và cung ứng dịch vụ một cách hiệu quả, dựa trên nguyên tắc sở hữu chung, tự chủ, chia sẽ lợi ích và quản trị dân chủ, hướng tới phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Theo Quyết định số 318/QĐ-TTg, ngày 08/3/2022 của Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới và bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới nâng cao giai đoạn 2021 – 2025 phát triển HTX là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ đạt chuẩn của một xã NTM nâng cao trong nhóm tiêu chí 13. Tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn: “13.1. Hợp tác xã hoạt động có hiệu quả và có hợp đồng liên kết theo chuỗi giá trị ổn định” [3], thực hiện tốt tiêu chí này không chỉ giúp nâng cao vai trò của HTX trong phát triển kinh tế nông thôn mà còn góp phần thúc đẩy xây dựng NTM nâng cao theo hướng hiện đại, phát triển toàn diện và bền vững. 

Theo tác giả thực hiện tiêu chí phát triển HTX trong xây dựng NTM nâng cao là quá trình thúc đẩy, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX trên địa bàn nông thôn theo quy chuẩn của Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới nâng cao trong từng giai đoạn cụ thể, nhằm đảm bảo sự liên kết giữa kinh tế hộ với kinh tế tập thể, tăng năng suất lao động, tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm và nâng cao thu nhập cho thành viên, hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh.

* Các yếu tố tác động đến thực hiện tiêu chí phát triển hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới nâng cao

Một, tầm quan trọng của việc nhận diện các yếu tố tác động đến thực hiện tiêu chí phát triển hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới nâng cao

Có thể hiểu một cách hiểu chung nhất về các yếu tố tác động đến thực hiện tiêu chí phát triển HTX trong xây dựng NTM nâng cao là tập hợp những điều kiện, hoàn cảnh và tác nhân (chủ quan và khách quan) ảnh hưởng đến khả năng hình thành, vận hành hiệu quả, và phát triển bền vững của hợp tác xã.

Trong tiến trình xây dựng NTM nâng cao, tiêu chí phát triển HTX đóng vai trò then chốt nhằm thúc đẩy sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị nông sản và tăng thu nhập bền vững cho người dân nông thôn, tuy nhiên để thực hiện hiệu quả tiêu chí này, cần có nhận thức đầy đủ và khoa học về các yếu tố tác động. Việc nhận diện các yếu tố tác động đến thực hiện tiêu chí phát triển HTX có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc: (1). Làm cơ sở cho hoạch định chính sách phát triển HTX sát với thực tiễn địa phương, khắc phục tình trạng chính sách chung chung, thiếu hiệu quả; (2). Hỗ trợ HTX tự đánh giá năng lực nội tại, lựa chọn mô hình tổ chức và chiến lược phát triển phù hợp với thị trường, thúc đẩy hình thành chuỗi giá trị nông sản bền vững; (3). Tăng cường khả năng thực thi các tiêu chí khác trong xây dựng NTM nâng cao, thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển đồng bộ.

Hai, các yếu tố tác động đến thực hiện tiêu chí phát triển hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới nâng cao

- Thể chế và chính sách. Thể chế và chính sách là nền tảng điều chỉnh các hoạt động của HTX và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng tiêu chí trong xây dựng NTM nâng cao. Hệ thống thể chế và chính sách tạo khung pháp lý và định hướng phát triển cho HTX.

- Liên kết sản xuất và thị trường. Mức độ liên kết giữa HTX, nông dân và các chủ thể khác quyết định trực tiếp khả năng mở rộng quy mô sản xuất, năng lực tiếp cận thị trường của các HTX.

- Kinh tế - xã hội và đặc điểm địa phương. Thu nhập dân cư, trình độ học vấn, tập quán sản xuất, ý thức cộng đồng, cùng với điều kiện địa lý, khí hậu, thổ nhưỡng và đặc sản vùng miền ảnh hưởng đến khả năng hình thành và vận hành HTX. 

- Vai trò của chính quyền địa phương và tổ chức đoàn thể. Chính quyền địa phương giữ vai trò điều phối, hỗ trợ, cung cấp thông tin và kết nối các nguồn lực phục vụ HTX. Trong khi đó, các tổ chức như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên… giữ vai trò quan trọng trong công tác tuyên truyền, vận động thành viên tham gia HTX, xây dựng tinh thần hợp tác và hỗ trợ triển khai các hoạt động sản xuất, kinh doanh.

- Tổ chức nội tại của HTX. Cấu trúc tổ chức, mô hình hoạt động, phương thức quản trị và năng lực điều hành của HTX là những nhân tố quan trọng chi phối khả năng hiện thực hóa tiêu chí phát triển HTX. Ngoài ra, trình độ chuyên môn, khả năng thích ứng và tư duy thị trường của đội ngũ cán bộ quản lý cũng là yếu tố trung tâm, định hình hướng đi và năng lực cạnh tranh của HTX.

- Nguồn lực: Nguồn lực tài chính, nhân lực, đất đai, cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật là các yếu tố đầu vào ảnh hưởng đến khả năng hình thành và phát triển HTX theo hướng hiệu quả và bền vững. 

Việc thực hiện tiêu chí phát triển HTX trong xây dựng NTM nâng cao chịu sự tác động đồng thời của nhiều yếu tố, các yếu tố này tương tác lẫn nhau. Nhận diện đầy đủ và phân tích khách quan sự tác động của các yếu tố là cơ sở quan trọng để xây dựng hệ thống giải pháp phù hợp với từng giai đoạn triển khai chương trình NTM nâng cao.

2. Thực trạng thực hiện tiêu chí phát triển hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới nâng cao trên địa bàn xã Càng Long

Thứ nhất, thể chế và chính sách – nền tảng thúc đẩy phát triển HTX nhưng còn nhiều bất cập. Tuy mới sáp nhập (01/7/2025), nhưng xã Càng Long nỗ lực hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách hỗ trợ phát triển HTX. Theo Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới xã Càng Long, đến cuối năm 2024, xã có 04 HTX nông nghiệp và 01 HTX dịch vụ, có 5/8 HTX hoạt động hiệu quả chiếm 64,7%. Các chính sách hỗ trợ: thành lập HTX mới, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, tín dụng ưu đãi từ Quỹ hỗ trợ phát triển HTX và đào tạo cán bộ quản lý đã tạo điều kiện cho nhiều HTX nâng cao hiệu quả hoạt động. Một số mô hình thành công như HTX nông nghiệp sạch Mỹ Cẩm tăng thu nhập xã viên 1,5 lần; HTX Chanh không hạt Thuận Hòa, HTX dừa Long Long phát triển thương hiệu thông qua chương trình OCOP [4].

Tuy nhiên, thể chế, chính sách vẫn còn nhiều bất cập: thiếu đồng bộ, tính thực tiễn thấp; thủ tục tín dụng phức tạp, yêu cầu tài sản thế chấp cao, chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm chủ lực và liên kết chuỗi giá trị còn hạn chế. Năm 2024, chỉ 15% HTX được giải ngân vốn vay.

Thứ hai, liên kết sản xuất và thị trường – Động lực gia tăng giá trị nhưng còn lỏng lẻo. Liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm là yếu tố quan trọng thúc đẩy phát triển HTX bền vững. Đến cuối năm 2024, có 5/8 HTX ký hợp đồng liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Các HTX có liên kết như HTX nông nghiệp rau sạch Mỹ Cẩm liên kết với Cty Cổ phần Rau quả Trà Vinh, HTX chanh không hạt Thuận Hòa liên kết với Công ty TNHH Nông sản Lộc Phát với tỷ lệ bào tiêu khoảng 80 – 85%, HTX dừa Long Long liên kết với Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Dừa Bến Tre và nhiều đối tác nội địa, tỷ lệ bao tiêu sản phẩm 90 - 95% [4].

Dù vậy, liên kết sản xuất và thị trường nhìn chung còn hạn chế, lỏng lẻo, thiếu chiều sâu. Số lượng HTX tham gia chuỗi giá trị còn thấp, thiếu sản phẩm đặc trưng, quy trình sản xuất chưa đồng bộ, khả năng đàm phán và duy trì đối tác của nhiều HTX còn yếu như HTX Xoài Châu nghệ, đang hoạt động cầm chừng và chờ cơ cấu lại, tỷ lệ bảo tiêu sản phẩm dưới 20% và không ổn định.

Thứ ba, kinh tế - xã hội và đặc điểm địa phương. Điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm địa phương cũng chi phối mạnh mẽ quá trình phát triển HTX. Tại những khu vực kinh tế phát triển, HTX dễ dàng vận hành hơn do dân cư có thu nhập cao, nhu cầu tiêu dùng sản phẩm sạch lớn. Ngược lại, ở những địa phương khó khăn về điều kiện giao thông, nhiều HTX hoạt động kém hiệu quả, chỉ 28% HTX xếp loại khá, tốt (chẳng hạn như khu vực nông thôn xã Nhị Long Phú trước sáp nhập vào xã Càng Long mới). Ngoài ra do hạn chế nhận thức về kinh tế tập thể, về vai trò của HTX nên dẫn đến khó phát triển HTX ở các vùng kinh tế kém phát triển. 

Thứ tư, vai trò của chính quyền địa phương và tổ chức đoàn thể. Chính quyền địa phương đóng vai trò “bà đỡ” trong phát triển HTX. Nhờ triển khai các đề án cụ thể, như Đề án số 52/ĐA-UBND huyện Càng Long (năm 2023) - trước sáp nhập ngày 01/7/2025, nhiều HTX được hỗ trợ kịp thời, tiêu biểu là HTX Dừa Long Long được hỗ trợ 300 triệu đồng đầu tư hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Tuy nhiên, tình trạng thiếu hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ pháp lý vẫn khá phổ biến, có 26% HTX phản ánh chưa nhận được hỗ trợ từ chính quyền cấp xã; bên cạnh đó, năng lực thực thi ở cấp cơ sở yếu, có 58% cán bộ phụ trách HTX cấp xã chưa được đào tạo chuyên sâu về kinh tế tập thể, chẳng hạn hỏi nhanh các thành viên của Ban quản trị HTX Xoài Châu Nghệ chỉ có 30% tỷ lệ cán bộ hợp tác xã hiểu đúng khái niệm truy xuất nguồn gốc [4].

Các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên có vai trò tích cực trong tuyên truyền, vận động hội viên tham gia HTX. Mô hình HTX dịch vụ nông nghiệp thị trấn Càng Long hay HTX rau sạch Mỹ Cẩm cho thấy hiệu quả rõ rệt. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, hoạt động của đoàn thể còn mang tính hình thức, thiếu chiều sâu, có tới 33% đoàn thể cấp xã chưa tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức kinh tế tập thể cho hội viên trong năm 2024.

Thứ năm, tổ chức nội tại. Một yếu tố then chốt quyết định sự thành bại của HTX là năng lực tổ chức nội tại. Các HTX hoạt động hiệu quả thường có bộ máy quản lý chuyên nghiệp, quy chế nội bộ rõ ràng, khả năng huy động và sử dụng nguồn lực tốt. Điển hình như HTX Chanh không hạt Thuận Hòa và HTX Dừa Long Long, HTX ray sạch Mỹ Cẩm đã xây dựng bộ máy tinh gọn, ký hợp đồng liên kết tiêu thụ sản phẩm với doanh nghiệp, áp dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, giúp doanh thu tăng trưởng bình quân 18%/năm giai đoạn 2021–2024.

Tuy nhiên, một số HTX còn yếu về tổ chức nội tại. Có tới 53,4% chủ tịch hội đồng quản trị chưa qua đào tạo chuyên sâu; chỉ 28% HTX có kế hoạch sản xuất kinh doanh gắn với chuỗi giá trị; khoảng 11% HTX vi phạm quy định tài chính; tỷ lệ xã viên tham gia đầy đủ hoạt động chỉ đạt 65% [4].

Thứ sáu, nguồn lực – Yếu tố vật chất quyết định quy mô và chất lượng hoạt động. Nguồn lực về vốn, đất đai, cơ sở vật chất, nhân lực và công nghệ đóng vai trò quyết định trong sự phát triển của HTX. Khoảng 40% HTX tại Càng Long đã tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi để mở rộng sản xuất. Một số HTX tiêu biểu như HTX dịch vụ nông nghiệp thị trấn Càng Long, HTX rau sạch Mỹ Cẩm đã huy động hiệu quả nguồn vốn đầu tư và ứng dụng công nghệ, nâng cao giá trị sản phẩm.

Nhưng nhìn chung, nguồn lực của HTX vẫn còn hạn chế. Khoảng 60% HTX hoạt động với vốn góp thấp; khả năng tiếp cận tín dụng gặp khó khăn do thiếu tài sản thế chấp. Chỉ 18% HTX có đất thuê hoặc sở hữu để xây dựng cơ sở vật chất; hơn 50% HTX thiếu kho bãi, thiết bị chế biến, bảo quản đạt chuẩn. Chất lượng nguồn nhân lực cũng còn yếu, gần 48% cán bộ quản lý HTX chưa qua đào tạo chuyên sâu, ứng dụng công nghệ trong sản xuất và tiêu thụ còn hạn chế, ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh trên thị trường [4].

Nhìn chung, việc thực hiện tiêu chí phát triển HTX trong xây dựng nông thôn mới nâng cao trên địa bàn xã Càng Long đã đạt được những kết quả bước đầu tích cực. Tuy nhiên, những tồn tại trong quá trình thực hiện tiêu chí phát triển HTX cho thấy cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để HTX thực sự trở thành nhân tố nòng cốt thúc đẩy phát triển nông thôn mới bền vững và nâng cao đời sống người dân địa phương.

3. Giải pháp phát huy tác động tích cực của các yếu tố đến thực hiện tiêu chí phát triển hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới nâng cao trên địa bàn xã Càng Long

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế và chính sách hỗ trợ HTX theo hướng đồng bộ, thiết thực và hiệu quả.

Một, tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách hỗ trợ HTX, đặc biệt tập trung vào chính sách tín dụng, hỗ trợ tài chính, phát triển sản phẩm chủ lực và liên kết chuỗi giá trị. Các chính sách cần có tính khả thi cao, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm yêu cầu tài sản thế chấp để tạo điều kiện cho HTX tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn.

Hai, tăng cường phân cấp, trao quyền cho chính quyền cấp xã trong triển khai hỗ trợ HTX. Đẩy mạnh đào tạo, tập huấn cho đội ngũ cán bộ thực thi chính sách ở cơ sở nhằm nâng cao năng lực triển khai trong thực tiễn.

Ba, xây dựng cơ chế đánh giá hiệu quả thực thi chính sách đối với từng địa phương, từng ngành, gắn với khen thưởng, xử lý trách nhiệm để đảm bảo sự vận hành nghiêm túc, liên tục cải thiện chất lượng hỗ trợ phát triển HTX.

Thứ hai, nâng cao năng lực tổ chức nội tại của các HTX, lấy nội lực làm nền tảng phát triển. Một trong những giải pháp trọng tâm là tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho đội ngũ quản lý HTX, ưu tiên các kỹ năng quản trị kinh doanh, lập kế hoạch sản xuất, kinh doanh, quản lý tài chính và ứng dụng công nghệ. Cùng với đó, các HTX cần được hỗ trợ xây dựng và vận hành bộ máy quản lý tinh gọn, hiệu quả; thiết lập quy chế hoạt động dân chủ, minh bạch; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Khuyến khích các HTX xây dựng chiến lược sản xuất, kinh doanh dài hạn, gắn với phát triển sản phẩm đặc thù địa phương và chuỗi giá trị nông sản, từng bước chuyển đổi từ hoạt động đơn dịch vụ sang mô hình HTX kiểu mới, đa chức năng.

 Thứ ba, thúc đẩy liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị. Ưu tiên hỗ trợ HTX ký hợp đồng liên kết tiêu thụ ổn định với các doanh nghiệp, trước hết đối với các sản phẩm chủ lực như lúa gạo, thủy sản, rau màu an toàn. Tổ chức các hoạt động kết nối cung – cầu, hội chợ xúc tiến thương mại, giới thiệu sản phẩm OCOP để hỗ trợ HTX tìm kiếm thị trường, mở rộng đối tác tiêu thụ. Định kỳ tổ chức đánh giá năng lực liên kết của HTX, hỗ trợ tư vấn, đào tạo kỹ năng đàm phán hợp đồng, xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc sản phẩm cho các HTX tiềm năng. Đối với các địa phương có tỷ lệ liên kết thấp, cần có chương trình hỗ trợ đặc thù, tập trung nâng cao năng lực tổ chức và xây dựng mô hình liên kết mẫu để nhân rộng.

Thứ tư, huy động và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực phát triển HTX.

Một, về vốn. Tiếp tục vận hành hiệu quả Quỹ hỗ trợ phát triển HTX, mở rộng hợp tác với các ngân hàng thương mại, định hướng xây dựng các sản phẩm tín dụng chuyên biệt cho HTX nông nghiệp. Đồng thời, thúc đẩy các chương trình hỗ trợ vốn không hoàn lại hoặc vốn ưu đãi cho các HTX thực hiện đổi mới công nghệ, ứng dụng chuyển đổi số.

Hai, về đất đai. Rà soát, bố trí quỹ đất cho HTX thuê dài hạn phục vụ xây dựng trụ sở, nhà xưởng, kho bãi và cơ sở chế biến. Có cơ chế ưu đãi, miễn giảm tiền thuê đất cho các HTX thực hiện dự án sản xuất gắn với chương trình xây dựng NTM nâng cao.

Ba, về nhân lực. Đẩy mạnh chương trình đào tạo nghề nông nghiệp gắn với kinh tế tập thể, tạo nguồn nhân lực trẻ, có trình độ về công nghệ và quản lý tham gia HTX. Khuyến khích mô hình “HTX thanh niên”, “HTX phụ nữ” với sự tham gia của các đoàn thể.

Thứ năm, phát huy lợi thế kinh tế – xã hội và đặc điểm địa phương. Cần chú trọng phát triển HTX phù hợp với đặc điểm văn hóa, xã hội địa phương. Đối với vùng đồng bào Khmer, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động bằng tiếng Khmer; xây dựng các mô hình HTX mẫu trong đồng bào dân tộc thiểu số để lan tỏa nhận thức đúng về kinh tế tập thể. Tận dụng lợi thế đất đai màu mỡ, giàu tiềm năng nông nghiệp để định hướng phát triển các HTX sản xuất hữu cơ, nông nghiệp xanh thích ứng với biến đổi khí hậu. Tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, giống cây, con chịu mặn, mô hình luân canh, xen canh nhằm đảm bảo sinh kế bền vững cho xã viên HTX.

Thứ sáu, nâng cao vai trò “bà đỡ” của chính quyền địa phương và tổ chức đoàn thể. 

Một, chính quyền các cấp, nhất là cấp xã, cần xác định rõ trách nhiệm hỗ trợ phát triển HTX là một nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng NTM nâng cao. Tăng cường cán bộ chuyên trách về kinh tế tập thể, có trình độ, am hiểu thị trường, để đồng hành cùng HTX trong quá trình xây dựng kế hoạch, huy động nguồn lực và kết nối đối tác. 

Hai, các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên cần phát huy mạnh mẽ hơn vai trò trong tuyên truyền, đào tạo, vận động hội viên tham gia HTX; tổ chức các phong trào thi đua phát triển HTX kiểu mới gắn với tiêu chí NTM nâng cao.

Ba, xây dựng cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành, đoàn thể trong hỗ trợ HTX, đảm bảo tính liên thông, thống nhất và hiệu quả. Đồng thời, tổ chức định kỳ sơ kết, tổng kết, nhân rộng mô hình HTX điển hình, tạo phong trào thi đua sôi nổi, thực chất, hướng đến mục tiêu phát triển HTX bền vững. 

Phát triển HTX trong xây dựng NTM nâng cao ở Trà Vinh là yêu cầu tất yếu, gắn liền với mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân nông thôn. Để đạt được kết quả bền vững, tỉnh cần triển khai đồng bộ các giải pháp trên. Quá trình thực hiện phải gắn với đổi mới tư duy, chú trọng thực chất hiệu quả, lấy xã viên làm trung tâm, HTX làm động lực.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Đảng Cộng sản Việt Nam: Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 16/6/2022 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII.

[2]. Quốc hội: Luật Hợp tác xã năm 2023, ngày 20/06/2023.

[3]. Chính phủ: Quyết định số 318/QĐ-TTg, ngày 08/3/2022 Ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới và bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới nâng cao giai đoạn 2021-2025.

[4]. Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới xã Càng Long.