THANH NIÊN VĨNH LONG - “CHỦ NHÂN” QUYẾT ĐỊNH CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC CHO SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

ThS Đoàn Thị Mao - Giảng viên khoa Xây dựng Đảng

Trong chính sách kinh tế - xã hội của Đảng, Nhà nước ta, nguồn nhân lực là một trong những vấn đề quan trọng nhất của chiến lược phát triển. Nguồn nhân lực được hiểu là bộ phận dân cư có khả năng cung cấp sức lao động cho xã hội dựa vào số lượng, cơ cấu dân số và chất lượng nguồn lao động bao gồm: Sức khỏe, trí tuệ, tinh thần kỷ luật và năng suất lao động. Truyền thống, kinh nghiệm, trí tuệ của dân tộc và tinh hoa tri thức nhân loại kết hợp với nguồn nhân lực được sử dụng để tạo ra của cải vật chất và tinh thần phục vụ cho nhu cầu phát triển hiện tại và tương lai của quốc gia. 

Vĩnh Long đang trải qua bước chuyển mình mạnh mẽ về kinh tế - xã hội do nằm ở vị trí chiến lược của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Thanh niên được coi là nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững hiện nay. Họ là “rường cột” nước nhà và là lực lượng quyết định sự phát triển. Chính vì thế, Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long lần I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định: “Quan tâm giáo dục, bồi dưỡng thế hệ thanh niên Vĩnh Long, xây dựng lớp trẻ có lý tưởng, khát vọng, tinh thần yêu nước, trách nhiệm với tỉnh nhà; hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, tìm kiếm và giải quyết việc làm”[1]. Với quan điểm đó, việc phát triển nguồn nhân lực thanh niên không chỉ dừng lại ở việc nâng cao kiến thức chuyên môn, mà còn rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống và khát vọng cống hiến. Đầu tư cho thanh niên là đầu tư cho sự phát triển bền vững của dân tộc, tạo tiền đề vững chắc để đưa Việt Nam “sánh vai với các cường quốc năm châu” như mong muốn của Hồ Chí Minh.

Tỉnh Vĩnh Long cần thanh niên để đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng cao nhờ ưu thế về sức khỏe, sự năng động và khả năng thích ứng nhanh với công nghệ. Toàn tỉnh có 452.820 thanh niên, chiếm 12,61% dân số, với 316.815 thanh niên đang có mặt ở địa phương[2]. Thanh niên trên địa bàn tỉnh luôn phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tin tưởng vào mục tiêu, lý tưởng cách mạng và sự lãnh đạo của Đảng; có nhận thức chính trị đúng đắn, ý thức trách nhiệm xã hội và ý chí vươn lên trong học tập và lao động. Thanh niên Vĩnh Long là lực lượng xung kích đi đầu trong các phong trào hành động cách mạng; họ năng động, sáng tạo và có khả năng tiếp cận nhanh chóng với công nghệ mới. Đa số thanh niên ngày càng có trình độ học vấn, chuyên môn và nghiệp vụ tốt hơn. Năm 2025, tỉnh có 70.431 lao động, với 6.89 lao động đi làm việc theo hợp đồng ở nước ngoài, chủ yếu là thanh niên. Tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh đạt 74,21%; trong đó, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp và chứng chỉ là 38,94%[3].

Thực hiện Chương trình phát triển thanh niên tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2021-2030. Kết quả năm 2025, tính riêng mục tiêu: nâng cao chất lượng đào tạo nghề và tạo việc làm bền vững cho thanh niên và phát triển nguồn nhân lực trẻ đã đạt 6/9 chỉ tiêu, trong đó có 3 chỉ tiêu vượt mức: 92% thanh niên được tư vấn hướng nghiệp và việc làm; 63,31% thanh niên được đào tạo nghề gắn với việc làm, ưu tiên việc làm tại chỗ; 125% thanh niên được giải quyết việc làm hằng năm[4].

Ngoài ra các tổ chức đã hỗ trợ thanh niên tìm kiếm việc làm như: tổ chức cuộc thi ý tưởng, dự án khởi nghiệp, các buổi nói chuyện chuyên đề về “Khởi nghiệp”; các lớp chuyển giao khoa học kỹ thuật; tổ chức hành trình “Ươm mầm khởi nghiệp”, tổ chức “Sàn giao dịch việc làm”; hỗ trợ vốn để thanh niên phát triển kinh tế tạo thu nhập,…

Để khai thác tiềm năng, thế mạnh nguồn nhân lực trẻ đáp ứng yêu cầu phát triển cần quan tâm đến các giải pháp sau:

Điều quan trọng nhất là phải cải thiện chất lượng giáo dục và đào tạo.

Đây là giải pháp nền tảng cho việc phát triển nguồn nhân lực thanh niên. Đổi mới toàn diện trong giáo dục và đào tạo phải tập trung vào việc phát triển phẩm chất, năng lực, gắn lý thuyết với thực hành, đào tạo theo nhu cầu xã hội và thị trường lao động. Định hướng nghề nghiệp, đào tạo nghề và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đặc biệt trong các ngành công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, tăng cường các mối quan hệ giữa nhà trường, các cơ sở đào tạo và các doanh nghiệp để thanh niên có được kiến thức và kỹ năng cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu lao động của xã hội ngày càng phát triển gắn với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Thứ hai, thanh niên cần được ưu tiên phát triển kỹ năng toàn diện.

Thanh niên không chỉ cần được trau dồi chuyên môn, mà còn cần phát triển khả năng thích ứng, tư duy sáng tạo và kỹ năng mềm. Thanh niên cần có kỹ năng số, ngoại ngữ, giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề và năng lực tự học suốt đời để thành công trong môi trường hội nhập sâu rộng. Để hình thành lớp thanh niên có tri thức, bản lĩnh và trách nhiệm xã hội, cần bồi dưỡng tinh thần sáng tạo, kỷ luật lao động, tác phong công nghiệp và đạo đức nghề nghiệp.

Thứ ba, tạo môi trường thuận lợi và mở rộng cơ hội việc làm cho thanh niên.

Đây là một giải pháp quan trọng cho việc phát huy nguồn nhân lực trẻ tuổi. Đặc biệt đối với thanh niên sinh sống ở nông thôn và thanh niên yếu thế, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ thanh niên tiếp cận việc làm. Đồng thời, hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp thông qua hỗ trợ vốn, khoa học kỹ thuật, tư vấn và kết nối thị trường,...

Các doanh nghiệp cần tham gia mạnh mẽ hơn vào việc đào tạo, sử dụng và phát triển nguồn nhân lực trẻ bằng cách mở rộng các chương trình thực tập, trải nghiệm nghề nghiệp và hỗ trợ thanh niên tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, kỹ năng thực hành nghề.

Cơ sở đào tạo cần phối hợp với các doanh nghiệp trong xây dựng mô hình thực tập có lương: trao cho thanh niên cơ hội thực tập ngay trong quá trình đào tạo để giúp họ nhận thức được ý nghĩa của việc học gắn liền với thực hành và nâng cao năng lực nghề nghiệp.

Nhà nước cần có những chính sách ưu đãi thuế cho doanh nghiệp, có các chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp tiếp nhận và đào tạo lại nhóm lao động trẻ còn yếu kỹ năng nghề.

Thứ tư, nâng cao nhận thức về vai trò của khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao.

Cần phổ biến kỹ năng số, tạo điều kiện cho thanh niên tiếp cận công nghệ, tham gia nghiên cứu khoa học, sáng tạo và khai thác công nghệ phục vụ học tập, công việc và sản xuất. Mô hình học tập suốt đời và phát triển các nền tảng học tập số sẽ cho phép thanh niên chủ động cập nhật kiến thức và nâng cao năng lực thích ứng trong môi trường cạnh tranh khốc liệt và nhiều biến động.

Thứ năm, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nguồn nhân lực trẻ

Cần có chính sách phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài trong độ tuổi thanh niên. Tăng đầu tư cho giáo dục và đào tạo, nghiên cứu khoa học; có chính sách thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực trẻ. Đồng thời, tập trung vào chính sách đặc thù cho thanh niên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh nhằm bảo đảm cơ hội phát triển công bằng cho mọi thanh niên.

Thứ sáu, phát huy vai trò của tổ chức Đoàn Thanh niên và các tổ chức khác của thanh niên

Các tổ chức này cần linh hoạt trong nội dung, phương thức hoạt động, triển khai các phong trào thiết thực hỗ trợ thanh niên học tập, lập thân, lập nghiệp, khởi nghiệp và rèn luyện kỹ năng. Thông qua các phong trào hành động cách mạng, tình nguyện, sáng tạo trẻ, thanh niên có môi trường rèn luyện, trưởng thành và phát huy năng lực.

Thứ bảy, phát huy vai trò chủ thể của mỗi thanh niên

Hiện nay, việc tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao trong thanh niên Vĩnh Long là một vấn đề quan trọng. Thanh niên phải luôn tự tin, cầu tiến, không ngại gian khổ, có ý chí, khát vọng vươn lên. 

Nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực trong thanh niên là một nhiệm vụ chiến lược, lâu dài và cấp bách để những chủ nhân tương lai trở thành động lực phát triển của tỉnh. Điều này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng của Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp, tổ chức Đoàn, gia đình, toàn xã hội và mỗi bản thân thanh niên nhằm biến áp lực đào tạo nhân lực trẻ thành động lực phát triển. Thực hiện đồng bộ các giải pháp trên sẽ góp phần xây dựng lực lượng thanh niên thành nguồn nhân lực có chất lượng cao, phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Long nhanh và bền vững, cùng với cả nước hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

[1] Văn kiện Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long lần thứ I, nhiệm kỳ 2020-2025, tr.129.

[2] Văn kiện Đại hội Đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Vĩnh Long lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

[3] Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long, Báo cáo số 803/BC-UBND ngày 28/12/2025 Kết quả thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về thanh niên, tr.5.

[4] Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long, Báo cáo số 803/BC-UBND ngày 28/12/2025 Kết quả thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về thanh niên, phụ lục 1.