XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CHÍNH TRỊ PHẠM HÙNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CHUYỂN ĐỔI SỐ

                             TS. Lê Thị Hồng Nhiên - Phó Trưởng khoa Lý luận cơ sở

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, chuyển đổi số đã và đang trở thành xu thế tất yếu trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Đối với Trường Chính trị Phạm Hùng, chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là nhiệm vụ cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị, đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ trong tình hình mới. Trong tiến trình đó, đội ngũ giảng viên Trường Chính trị Phạm Hùng giữ vai trò then chốt, quyết định sự thành công của chuyển đổi số trong nhà trường. Bài viết này làm rõ những thuận lợi, khó khăn và giải pháp xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giai đoạn mới.

Chuyển đổi số trong giáo dục lý luận chính trị không đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, mà là sự đổi mới toàn diện từ tư duy, phương pháp, nội dung đến hình thức tổ chức dạy học và quản lý đào tạo. Điều này đòi hỏi đội ngũ giảng viên Trường Chính trị Phạm Hùng không chỉ vững vàng về bản lĩnh chính trị, am hiểu sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, mà còn phải có năng lực tiếp cận, làm chủ công nghệ số, phương pháp giảng dạy hiện đại. Thực tiễn cho thấy, người giảng viên trong thời đại chuyển đổi số không chỉ là người truyền thụ kiến thức, mà còn là người tổ chức, hướng dẫn, định hướng cho học viên tự học, tự nghiên cứu; biết khai thác hiệu quả các nền tảng số, học liệu điện tử, hệ thống quản lý đào tạo trực tuyến để nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy. Trên cơ sở những định hướng và nỗ lực triển khai thực hiện trong thời gian qua, việc xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số tại Trường Chính trị Phạm Hùng đã ghi nhận những kết quả khá nổi bật. Song hành với những kết quả đạt được, quá trình này cũng đặt ra không ít khó khăn, cụ thể:

1. Những kết quả đạt được trong xây dựng đội ngũ giảng viên Trường Chính trị Phạm Hùng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số

Thứ nhất, nhận thức về chuyển đổi số của đội ngũ giảng viên không ngừng được nâng cao. 

Thông qua việc quán triệt, triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chương trình hành động của Chính phủ và của Tỉnh ủy Vĩnh Long, đặc biệt là dự thảo Kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2025-2028 tại Trường Chính trị Phạm Hùng, đội ngũ giảng viên đã nhận thức ngày càng rõ hơn chuyển đổi số không phải là nhiệm vụ mang tính phong trào, mà là yêu cầu tất yếu, lâu dài gắn với đổi mới căn bản, toàn diện hoạt động đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị. Trách nhiệm của giảng viên trong chuyển đổi số được xác định cụ thể, gắn với vai trò người đứng đầu các khoa và từng giảng viên trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Thứ hai, năng lực số của nhiều giảng viên từng bước được nâng lên. 

Đến nay, có thể thấy, nhiều giảng viên đã chủ động sử dụng các phần mềm nghiệp vụ phục vụ giảng dạy; từng bước tiếp cận, ứng dụng các công cụ số, trí tuệ nhân tạo trong xây dựng bài giảng và đổi mới phương pháp giảng dạy. Bám sát nhiệm vụ chuyển đổi số trong đào tạo, các khoa chuyên môn đã chủ động cập nhật nội dung chuyển đổi số, Chính phủ số, AI… vào các học phần do khoa phụ trách. Nhiều giảng viên cũng đã xây dựng giáo án giảng dạy điện tử cho tất cả bài giảng, xây dựng ngân hàng câu hỏi thi... Qua đó, phương pháp giảng dạy được đổi mới theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của học viên, tăng cường tương tác và gắn lý luận với thực tiễn.

Thứ ba, nhà trường rất quan tâm và chú trọng đến công tác bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng số cho đội ngũ giảng viên.

Thời gian qua, Trường Chính trị Phạm Hùng đã chú trọng đến công tác bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng số cho đội ngũ giảng viên thông qua việc cử giảng viên tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng, hội thảo, tọa đàm về phương pháp giảng dạy hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số… Chẳng hạn như: Dự nghe tọa đàm khoa học cấp Bộ về “Nâng cao hiệu quả bồi dưỡng về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho đội ngũ giảng viên tại các trường chính trị”; dự Hội nghị tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho cán bộ các đảng ủy và cơ quan đảng…. Nhờ vậy, đội ngũ giảng viên từng bước đổi mới tư duy dạy học, nâng cao khả năng khai thác, sử dụng hiệu quả các nền tảng số và công cụ công nghệ trong giảng dạy, góp phần đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Thứ tư, Trường đã từng bước đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, trang thiết bị giảng dạy, tạo điều kiện thuận lợi để đội ngũ giảng viên đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức lớp học theo hướng linh hoạt, hiện đại, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số trong đào tạo lý luận chính trị. 

2. Khó khăn trong xây dựng đội ngũ giảng viên Trường Chính trị Phạm Hùng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số

Thứ nhất, hạ tầng công nghệ chưa thật sự đồng bộ, còn hạn chế so với yêu cầu chuyển đổi số.

Hạ tầng công nghệ của nhà trường tuy đã được quan tâm đầu tư nhưng vẫn chưa thực sự đồng bộ và ổn định so với yêu cầu ngày càng cao của chuyển đổi số. Thực tế này đã ảnh hưởng trực tiếp đến việc đổi mới phương pháp giảng dạy, khả năng ứng dụng công nghệ số của giảng viên, làm giảm hiệu quả triển khai các hình thức dạy học hiện đại, từ đó đặt ra nhiều thách thức trong xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số tại Trường Chính trị Phạm Hùng.

Thứ hai, kỹ năng ứng dụng công nghệ số giữa các giảng viên chưa thật sự đồng đều. Việc tiếp cận, khai thác các nền tảng số, phần mềm chuyên môn, công cụ trí tuệ nhân tạo phục vụ giảng dạy vẫn cần thêm thời gian để được đào tạo và hỗ trợ.

Mặc dù nhận thức về chuyển đổi số của đội ngũ giảng viên đã được nâng lên, song trên thực tế, trình độ và kỹ năng ứng dụng công nghệ số giữa các giảng viên còn chưa thật sự đồng đều. Một bộ phận giảng viên, nhất là giảng viên trẻ, có sự nhanh nhẹn, nhạy bén trong tiếp cận và làm chủ các nền tảng số, phần mềm dạy học trực tuyến, công cụ hỗ trợ soạn giảng. Tuy nhiên, vẫn còn một số giảng viên gặp khó khăn trong việc khai thác hiệu quả các hệ thống quản lý học tập, học liệu điện tử hay các ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ giảng dạy.

Thứ ba, nguồn học liệu được số hóa hiện nay chưa phong phú, thiếu tính hệ thống và đồng bộ. 

Chuyển đổi số trong đào tạo lý luận chính trị đòi hỏi phải có hệ thống học liệu số phong phú, cập nhật, có tính chuẩn hóa và dễ dàng khai thác, sử dụng. Tuy nhiên, từ thực tiễn tại Trường Chính trị Phạm Hùng cho thấy, nguồn học liệu số hiện nay vẫn còn có những hạn chế nhất định. Cụ thể, việc số hóa học liệu cơ bản ở mức chuyển đổi hình thức từ tài liệu giấy sang file điện tử, chưa thực sự chú trọng đến việc xây dựng học liệu số theo hướng tích hợp, liên thông và có khả năng khai thác lâu dài trên nền tảng số. Điều này dẫn đến tình trạng học liệu còn phân tán, khó chia sẻ, chưa hình thành được kho học liệu số tập trung phục vụ đồng bộ cho công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học.

3. Giải pháp xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số tại Trường Chính trị Phạm Hùng

Một là, tiếp tục nâng cao nhận thức và phát huy vai trò, trách nhiệm của giảng viên trong tham gia chuyển đổi số. 

Một trong những giải pháp cần thiết để xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số tại Trường Chính trị Phạm Hùng là nâng cao nhận thức để biến hiểu biết thành hành động tự đổi mới, tự làm mới bản thân. Khi nhận thức được nâng cao gắn liền với ý thức trách nhiệm cá nhân, mỗi giảng viên sẽ chủ động học hỏi, áp dụng các phương pháp, công cụ số và liên tục tự làm mới cách giảng dạy, từ đó góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên năng động, linh hoạt, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Hai là, hoàn thiện và triển khai thực hiện Kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2025 - 2028 của nhà trường. 

Việc hoàn thiện và triển khai thực hiện Kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2025-2028 của Nhà trường có vai trò quyết định trong việc xây dựng đội ngũ giảng viên Trường Chính trị Phạm Hùng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Kế hoạch sẽ tạo ra khung định hướng rõ ràng, lộ trình cụ thể và các công cụ hỗ trợ đồng bộ, giúp giảng viên nâng cao nhận thức, phát triển năng lực số, chủ động làm mới phương pháp giảng dạy, nghiên cứu và quản lý. Đồng thời, việc triển khai các nền tảng e-learning, học liệu số, trí tuệ nhân tạo và cơ sở dữ liệu dùng chung không chỉ cải thiện chất lượng đào tạo mà còn khuyến khích giảng viên tích cực tham gia phong trào đổi mới sáng tạo, hình thành đội ngũ năng động, linh hoạt, sẵn sàng thích ứng với xu hướng chuyển đổi số và đáp ứng các yêu cầu đổi mới giáo dục trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh.

Ba là, tiếp tục nâng cao kỹ năng số và năng lực vận hành công nghệ cho đội ngũ giảng viên. 

Kỹ năng số và khả năng vận hành các nền tảng số, phần mềm chuyên môn và công cụ trí tuệ nhân tạo là yếu tố quyết định hiệu quả giảng dạy và nghiên cứu trong môi trường số. Nhà trường cần tiếp tục quan tâm cử giảng viên tham gia các khóa tập huấn định kỳ về chuyển đổi số, đồng thời xây dựng đội ngũ giảng viên nòng cốt để hỗ trợ đồng nghiệp trong việc khai thác công nghệ. Việc thực hành trực tiếp trên lớp học số và e-learning cũng cần được khuyến khích nhằm nâng cao tính chủ động, đồng thời tạo môi trường thử nghiệm an toàn để giảng viên làm quen và phát huy hiệu quả công nghệ.

Bốn là, xây dựng và hoàn thiện kho học liệu số. 

Thư viện số, kho học liệu mở và hệ thống e-learning là nền tảng quan trọng để đội ngũ giảng viên xây dựng, phát triển hệ thống bài giảng cũng như phục vụ hoạt động nghiên cứu khoa học. Nhà trường cần nghiên cứu và sớm hoàn thiện hệ thống này, số hóa giáo trình, bài giảng, đề tài nghiên cứu, khóa luận, tiểu luận và thiết lập ngân hàng câu hỏi, ôn tập, học liệu trực tuyến. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm soát chặt chẽ đối với chất lượng, việc cập nhật, chia sẻ và bảo mật học liệu nhằm bảo đảm tính pháp lý, quyền sở hữu trí tuệ và độ tin cậy của học liệu.

Năm là, nhà trường cần tiếp tục đầu tư, nâng cấp và đồng bộ hạ tầng công nghệ.

Trong thời gian tới, nhà trường cần tiếp tục nâng cấp và đồng bộ hạ tầng công nghệ, tập trung vào các thiết bị, hệ thống mạng, phòng học thông minh và máy chủ, đồng thời đảm bảo an toàn, ổn định và khả năng mở rộng theo lộ trình chuyển đổi số. Song song với đó, tổ chức bồi dưỡng, hướng dẫn giảng viên khai thác hiệu quả hạ tầng công nghệ, tạo điều kiện để họ chủ động ứng dụng các công cụ số, nền tảng e-learning và phần mềm giảng dạy hiện đại. Khi hạ tầng được cải thiện đồng bộ và giảng viên được trang bị kỹ năng số đầy đủ, việc đổi mới phương pháp giảng dạy sẽ thuận lợi hơn, góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên năng động, linh hoạt, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số tại Trường Chính trị Phạm Hùng.

Thứ sáu, Trường cần tiếp tục tăng cường hoạt động hợp tác trong chuyển đổi số.

Trường Chính trị Phạm Hùng cần nghiên cứu đẩy mạnh hoạt động hợp tác với các cơ sở đào tạo trong và ngoài tỉnh cũng như các cơ quan, đơn vị có liên quan về lĩnh vực chuyển đổi số. Việc hợp tác này không chỉ tập trung vào chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy, trao đổi học liệu số và các nền tảng công nghệ hiện đại, mà còn tạo điều kiện cho các giảng viên tiếp cận trực tiếp với những phương pháp đào tạo tiên tiến, công cụ số đa dạng và các ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ giảng dạy và quản lý đào tạo. Bên cạnh đó, hợp tác liên kết còn giúp đội ngũ giảng viên mở rộng tầm nhìn, cập nhật kịp thời các xu hướng đổi mới giáo dục số, nâng cao năng lực thích ứng với môi trường đào tạo hiện đại và thúc đẩy tinh thần sáng tạo trong thiết kế bài giảng cũng như nghiên cứu khoa học.

Tóm lại: Xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số là nhiệm vụ cần thiết, vừa có ý nghĩa quan trọng đối với Trường Chính trị Phạm Hùng. Với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám hiệu cùng tinh thần trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo của đội ngũ giảng viên, việc xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số đã đạt được những kết quả quan trọng, đặc biệt trong nâng cao nhận thức, từng bước phát triển năng lực số và đổi mới phương pháp giảng dạy. Tuy nhiên, quá trình này vẫn còn gặp những khó khăn nhất định. Để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giai đoạn mới, cần tiếp tục nâng cao nhận thức, phát huy vai trò và trách nhiệm của giảng viên; triển khai thực hiện kế hoạch chuyển đổi số; tăng cường bồi dưỡng năng lực số; xây dựng hệ thống học liệu số; đến đầu tư, đồng bộ hạ tầng công nghệ… Thực hiện hiệu quả các giải pháp này sẽ góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên Trường Chính trị Phạm Hùng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị trong tình hình mới.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
2. Dự khảo Kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2025-2028 tại Trường Chính trị Phạm Hùng.